أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
259
قانون ( فارسى )
قوى گرداند فايده بيند . كمپوت به ، به در آب پخته را بعد از ميگسارى بخورند از خمارمستى جلوگيرى مىكند . كسانى كه به كلى اشتها را از دست دادهاند شراب به بخورند بسيار مفيد است . به كال تقويت معده كند و مانع استفراغ بلغمى است . اندامان راننده : بول را ريزش دهد . گويند اين خاصيتش روى آورد است . شكم بند آرد و قبوضيتش بىمنفعت نيست . به را با عسل بپزند بيشتر بول را ريزش دهد اما ممكن است به جاى قبوضيت اسهال نمايد . گاهى به سبب قولنج و درد و پيچش روده شود . به در علاج ديزانترى خوب است ، خونريزى حيض را بند آرد . افشرهء به يا روغن به را در ذكر چكانند سوزش مجراى بول را شفا بخشد . روغن به بنفع گرده و آبدان است . اگر بر غذا به خورند اسهال دهد و اگر زياد بخورند خوراك را قبل از هضم شدن بيرون ريزد . با آبپز به حقنه كنند برآمدگىهاى پيزى و زهدان بر طرف شود . سفند ( اسفند ) : مزاج : در سوم گرم و خشك است . خاصيت : تند و تيز است . زهرها : پادزهر هر سمى است . سمرنيون : كه كرفس بيابانى باشد و ذكر كرديم . سفيدوس : ديسقوريدوس گويد : سفيدوس سيماهنگ است كه آن را قثاء الحمار گويند . پس بهتر آن است كه در فصل قاف ذكر شود . كه آن را تماما شرح مىدهيم . سلوثون : ديسقوريدوس گويد : بعضى پنداشتهاند كه سلوثون همان گياه است كه مردم شام آن را ( عنكبوت ) گويند . برگش شبيه برگ مازريون سفيد است . سبز اين گياه را در آب مىجوشانند و با روغن و نمك مىخورند . اندامان غذا : اين گياه شير دارد و گاهى از بيخ اين گياه آب مىگيرند - اگر به وزن يك مثقال از شير يا از آن مادهء تراوشى بيخش با عسل بخورند بارهاى زياده از حد در يك روز قى مىكنند . يكى از سبزيهاى بيابانى است « 1 » . مزهاش كمى تند و تلخ است . كال و پختهاش را مىخورند . اندامان غذا : بنفع معده است ، آبپزش را بخورند براى علاج درد آبدان و گرده و كبد خوب است . اندامان راننده : مسهل است . سريش : ديسقوريدوس گويد : بعضى از مردم ازاينرو اين گياه را سريش ناميدهاند چون چسب مشهور را از آن مىگيرند . برگ سريش به برگ گندناى شامى مىماند . ساقهء صاف دارد . گلش را ( انباريقون ) گويند . بيخهاى زيرزمينى مستدير به شكل بلوط بزرگ دارد و قوتش بسيار گرم است . مزاج : در اول گرم است . خاصيت : گرمى دهد . ورم و جوش : با قاوت مخلوط شود ورم نوخاستهء گرم را فرونشاند . قرحه : ضماد سريش در علاج قرحهء بدخيم و پليد ، زخم و دملهاى چركين ، سوختگى از آتش سودمند
--> ( 1 ) - نام اين گياه در نسخه خطى و در نتيجه در چاپ متن افتاده است .